Kolor człowieczeństwa

Dyskryminacja i zachowania będące przejawami rasizmu, seksizmu czy nietolerancji przestają być tematem tabu. Ofiary nierównego traktowania coraz częściej decydują się na opowiedzenie swoich historii. Jedną z takich osób jest Reni Eddo-Lodge, autorka książki Dlaczego nie rozmawiam już z białymi o kolorze skóry.

22 lutego 2014 r. Reni Eddo-Lodge zamieściła na swoim blogu post pod tytułem Dlaczego nie rozmawiam już z białymi o kolorze skóry. Wpis na stronie dziennikarki miał zakończyć jej udział w dyskusjach na temat rasy. Przyniósł jednak odwrotny skutek – od czasu jego publikacji Eddo-Lodge rozmawia o problemach związanych z kolorem skóry jeszcze częściej. Zaowocowało to wydaniem książki o identycznym tytule. Publikacja nie jest jedynie zbiorem osobistych przemyśleń i doświadczeń. Zawiera rozbudowaną analizę zjawisk socjologicznych i psychologicznych, a także wiele odwołań do artykułów i teorii naukowych.

Opowieść o problemach z kolorem skóry rozpoczyna się od przedstawienia historii kolonializmu i niewolnictwa. Autorka obszernie opisuje źródła współczesnych przekonań i stereotypów dotyczących przede wszystkim osób czarnoskórych. Zwraca uwagę na próby zatuszowania przez obywateli Wielkiej Brytanii niechlubnych epizodów rasizmu i upokarzającego traktowania innych. Eddo-Lodge zauważa, że duża część brytyjskiej historii związana z czasami kolonializmu nie jest znana społeczeństwu, a w trakcie rozmów o przeszłości unika się tych niewygodnych tematów, plamiących nieskazitelne oblicze Królestwa.

Następnie podejmuje wątek obecnie istniejącego systemu. Stara się uświadomić czytelnikowi, że choć żyjemy już w XXI w., problem dyskryminacji rasowej wciąż istnieje. Nie polega ona na obraźliwych komentarzach i aktach agresji wobec ludzi odbiegających od europejskiego wzorca urody. Obecnie rasizm przejawia się w nierównym traktowaniu osób o innym kolorze skóry w miejscach pracy, urzędach, instytucjach publicznych. Autorka zwraca też uwagę na to, że Kolorowi (określenie używane przez Eddo-Lodge) mają mniejsze szanse na zatrudnienie w sytuacjach, gdy ich umiejętności i wykształcenie są takie same, jak białych kandydatów. Przytacza historie opowiadające o przewlekłości postępowań w przypadku przestępstw dokonanych na czarnoskórych Brytyjczykach. Podkreśla, że ci sami obywatele są bardziej narażeni na aresztowanie, surowy wyrok lub nieuzasadnione przeszukania, podczas gdy w rzeczywistości nie popełnili zarzucanych im czynów.

Brytyjska dziennikarka skupia się w swoim opracowaniu przede wszystkim na zagadnieniu rasizmu instytucjonalnego, ale porusza także inne ważne wątki. Pisze o feminizmie i podziałach klasowych, zwraca uwagę na czynniki decydujące o pozycji człowieka w społeczeństwie.

Książka autorstwa Eddo-Lodge zawiera wiele odniesień do osobistych przeżyć oraz do doświadczeń jej znajomych. Nie sprawia to jednak, że z tego powodu publikacja jest mniej rzetelna. Brytyjka opisuje to, co ją spotkało w jak najbardziej obiektywny sposób , stara się unikać zbytniej emocjonalności. Nie przytłacza czytelnika szczegółami z życia prywatnego, opowiada tyle, ile jest konieczne do pełnego zrozumienia przedstawianych zjawisk.

Eddo-Lodge pisze o trudnych sprawach w sposób zrozumiały i profesjonalny. Przekonuje czytelnika do swoich racji za pomocą merytorycznych argumentów. Konfrontuje je z poglądami przeciwników, wykazuje błędy w myśleniu u obu stron sporu. Unika emocjonalności, która często przysłania prawdziwy cel dyskusji o dyskryminacji. Wielokrotnie w jak najprostszy sposób chce wyjaśnić, o co tak naprawdę walczą dyskryminowani ludzie i czego oczekują od reszty społeczeństwa. Autorka nie pozwala sobie na dygresje. Całość jest uporządkowana, a rozdziały zwięzłe i kompleksowo przedstawiające omawiany problem. Kolejne wątki wynikają z wcześniej omawianych zagadnień, dzięki czemu książka pozostaje spójna.

Czytelnicy będący przedstawicielami innych ras lub płci mogą mieć problem z przyjęciem do wiadomości niektórych faktów. Wiele tez stawianych w książce budzi opór, zaprzeczenie. W niektórych momentach trudno jest uwierzyć, że opisywane wydarzenia rzeczywiście mają miejsce. Odbiór publikacji zależy jednak od naszej perspektywy. Przedstawiciele białej rasy nie dostrzegają na co dzień wielu problemów związanych z kolorem skóry. Nie muszą o nich wiedzieć – ze względu na swój wygląd są w pewien sposób uprzywilejowani. Eddo-Lodge pomaga im zrozumieć, że świat nie zawsze wygląda tak, jak go widzimy. Pozwala przyjąć inną perspektywę.

Dlaczego nie rozmawiam już z białymi o kolorze skóry to przede wszystkim próba naukowego spojrzenia na świat, który jest codziennością autorki. Stara się ona jak najprecyzyjniej ukazać rzeczywistość, w jakiej zmuszeni są funkcjonować Kolorowi obywatele Wielkiej Brytanii. Podkreśla potrzebę zmian i zaangażowania jak największej grupy osób, aby w końcu udało się zmienić coś w obrębie problemów związanych z rasizmem i dyskryminacją.

Ocena: 4,5/5

Dlaczego nie rozmawiam już z białymi o kolorze skóry (Why I’m No Longer Talking to White People About Race)

Reni Eddo-Lodge

Tłumaczenie: Anna Sak

Wydawnictwo Karakter

Premiera: 18.04.2018

No votes yet.
Please wait...