Wojna i PRL oczami tęczy

Reportaż Remigiusza Ryzińskiego maluje obraz życia osób LGBT na podstawie opisów i historii z czasów bliższych swastyce czy orłowi bez korony niż tęczowej fladze.

Dziwniejsza historia tytułem nawiązuje do początku powieści Kosmos Witolda Gombrowicza, który obiecuje „inną przygodę dziwniejszą”. Reportaż Ryzińskiego również zapewnia, że za pomocą ludzkich historii pokaże nam coś niespodziewanego ‒ podobieństwo homofobii do antysemityzmu. Zabiera czytelnika na spotkanie z rzadszymi problemami czasu okupacji niemieckiej i PRL-u, które choć nie dla wszystkich, to jednak dla wielu były bardziej dramatyczne niż Czerwiec ‘56.

Pogoń polskich chłopców za mundurami Hugo Bossa, które w czasie okupacji noszone były przez niemieckie służby, rzuca inne światło na relacje polsko-niemieckie. Z kolei opis pisuarów czy tak zwanego „grzybka” na Placu Trzech Krzyży maluje nowy obraz Warszawy, którego nie zobaczy się w galeriach Narodowego Archiwum Cyfrowego. Momentami trudno uwierzyć Ryzińskiemu i jego rozmówcom. Dziwniejsza historia przez opowiadanie historii równoległej do tej znanej ze szkoły nie tylko staje się świetnym oknem na wcześniej nieznany świat, lecz także buduje pewnego rodzaju pomost między starymi i nowymi problemami osób LGBT w Polsce.

Poza przeskakiwaniem między wypowiedziami rozmówców Ryzińskiego, najbardziej zawodzi niespełnienie początkowej obietnicy reportażu. Pokazanie podobieństwa homofobii i antysemityzmu wydaje się w Wojnie… tematem skromnym i pobocznym, wręcz niezauważalnym. Najbardziej widocznym powiązaniem wydaje się fakt, że autorzy części wypowiedzi są homoseksualnymi Żydami. Z tego względu reportaż może zawieść osoby przyciągnięte tytułem i te oczekujące nowej odsłony analizy społecznej, czy też innego spojrzenia na problemy mniejszości w Polsce.

Mimo niespełnionej obietnicy Dziwniejsza historia świetnie opowiada zdarzenia raczej pomijane przez swoją niestereotypowość. Autorowi udaje się ująć niecodzienność i niepewność życia osób homoseksualnych tamtych czasów, jak również pogoń za szczęściem i miłością, które przybliżają czytelnikowi bohaterów opowiadanych historii.

4/5
Dziwniejsza Historia
Remigiusz Ryziński
Wydawnictwo Czarne
Premiera: 19.09.2018

autor recenzji: Sebastian Jagła

No votes yet.
Please wait...