Kapelusze i morderstwa

Do Budapesztu, jednej z dwóch stolic potężnego i wielonarodowego imperium austro-węgierskiego, przybywa tajemnicza Írisz Leiter, córka małżeństwa modystów, które zginęło kilkanaście lat temu w pożarze.

Drugi film reżysera oscarowego Syna Szawła jest w wielu aspektach podobny do jego debiutu. Tu też kamera skupia się przede wszystkim na twarzy głównej bohaterki i to z jej perspektywy poznajemy historię. Niemal przez cały film obserwujemy oblicze Írisz — enigmatyczne i delikatne, choć zarazem charakterne, trochę androgeniczne. László Nemes od razu wrzuca swoją bohaterkę w wir zdarzeń i tym samym widza przywiązanego do jej perspektywy. I być może historia Írisz jest bardziej osobista od tej z Syna Szawła, to  jednak gdzieś w jej tle słychać szmer zbierającego się huraganu historii, który nawiedzi Europę w 1914 r.

Nemes używa klasycznego klucza skojarzeń związanego z Belle Époque, mimo że miejscem akcji jest tutaj trochę mniej reprezentatywny Budapeszt zamiast secesyjnego Paryża. Film wypełniają odcienie brązu i złota, wyszukane kapelusze, wytworne bale i służący, którzy po cichu, w piwnicach i na tajnych spotkaniach, szykują rewolucję skierowaną przeciw arystokracji. 

Równie ważna, jeśli nawet nie ważniejsza od społeczno-historycznego tła, jest główna intryga kryminalna. Schyłek dnia przedstawia historię przemyślaną, choć podaną w sposób odrobinę ociężały. Główna bohaterka podróżuje od poszlaki do poszlaki, od świadka do świadka, niejako odhaczając kolejne elementy fabuły. W wielu scenach twórcy pokazują jednak swój kunszt realizatorski, racząc widza ciekawym zabiegiem formalnym – symboliczną grą światłem czy intrygującym najazdem kamery. Świetnie wypadają sceny „batalistyczne”, swoją drogą dość niespodziewane jak na kameralny film o modystce. Nemes w bardzo przekonujący sposób kreuje w nich wrażenie klaustrofobii, napięcia i zagrożenia.

Osatecznie Schyłek dnia to dość interesująca produkcja z ciekawie zarysowanym tłem historycznym. Zastrzeżenia można mieć do mało angażującej i ociężałej fabuły, która w wielu momentach utrudnia śledzenie historii. László Nemes pokazał jednak swoim drugim dziełem, że jest utalentowanym twórcą, przed którym jeszcze wiele dobrych filmów.

Ocena: 3/5

Schyłek dnia (reż. László Nemes) 

Premiera: 05.04.2019

No votes yet.
Please wait...