Aktualności

Wstępniak

Ucz się, ucz, bo nauka to potęgi klucz jak mówi staropolskie przysłowie. Przekonanie o ważnej roli edukacji charakterystyczne jest nie tylko dla podań ludowych. Przecież to już Słowacki rozwodził się o kagańcu oświaty, a w to, że Julisz wielkim poetą był, nie wątpi chyba nikt. Do zgodnego chóru edukacjonistów przyłączają się nawet ekonomiści uznający wiedzę jako jeden z najważniejszych czynników generujących wzrost gospodarczy.

Nic zatem dziwnego, że kolejne reprezentacje parlamentarzystów, łącznie z obecną, skłonne są rozrywać szaty w obronie wysokiego poziomu kształcenia. Niestety, jak to u polityków bywa, słowa nie przekuwają się w czyny. Jak kotwica ciążą na naszej klasie rządzącej chroniczne patologie systemu edukacji.

Polskie szkolnictwo wyższe, przez cały okres powojenny spychane do roli skansenu, upolityczniane i marginalizowane, nie potrafiło poradzić sobie po wprowadzeniu wolnego rynku. Doszła do tego zła polityka rządowa spotęgowała liczbę studiujących do nieracjonalnych rozmiarów. Na wykłady od Bałtyku do Tatr uczęszcza prawie 2 miliony osób. Nic więc dziwnego, że dyplom wyższej uczelni wart jest obecnie mniej niż komplet opon zimowych do Passata, a doktorat można sobie zamówić z dowozem do domu.

Dla polskiego szkolnictwa zbliża się jednak chwila prawdy. W ciągu najbliższych 12 lat liczba studentów ma się skurczyć o ponad 30 procent. Nie pomoże zaciąg z Ukrainy i Białorusi. Tsunami demograficzne z pomocą bezlitosnych praw rynku sprawiedliwie zweryfikują, która uczelnia wyższa zasługuje na swoje miano.

Pierwsze padną zapewne najgorsze uczelnie niepubliczne, których mamy w Polsce setki (więcej działa podobno tylko w Chinach). Zaraz za nimi w kolejce stoją jednak ośrodki akademickie pozbawione dostępu do głównych metropolii. Zielona Góra, Opole czy Bielsko-Biała mogą mieć ogromne problemy z zachowaniem u siebie szkolnictwa wyższego i będą zmuszone do ograniczenia lub wręcz zamknięcia działalności. A ja nie będę ich żałował.